Çocuklarda Agız ve Diş Sağlığı

Paylaş
 

Dişlerin taslakları anne karnında başlar. Olgunlaşmasını tamamlamış olan dişler doğumdan sonra belirli bir sıra izleyerek çıkarlar. Dişlerin çıkması sırasında bir kısım çocuklarda huysuzluk, iştahsızlık, uyku bozukluğu görülebilir. İlk çıkan dişlere süt dişleri denir. Daha sonra ortalama 6-7 yaşlarında bu dişler değişmeye başlar ve 13 yaşa kadar sürer. Yeni çıkan dişlere kalıcı dişler denir.

Bebeklerin çoğunda ilk süt dişleri 6-8 inci aylarda çıkar. İlk çıkan dişler alt çenede ortadaki iki kesici diştir. Bundan sonra 8-9 uncu aylarda üst çenedeki kesiciler çıkar. Daha sonra üst yan ve sonra alt yan kesici dişler çıkar. 12.aydan itibaren süt azı dişleri çıkmaya başlarlar. Böylece iki yaşındaki bir bebeğin ağzında 20 süt dişi tamamlanmış olur. Ancak diş çıkarma zamanı her bebekte aynı değildir. Bazı bebekler daha erken, bazı bebekler daha geç diş çıkarmaya başlayabilirler. Doğduğunda bile dişleri olan bebekler vardır. Diş çıkması kalıtsal nedenlerle gecikebilir. Ancak 1 yaşa kadar dişler çıkmazsa bebekler en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir. Süt dişleri zamanla yerlerini kalıcı dişlere bırakmalarına rağmen, daimi sonraki dişlerin sağlıklı dizilimini etkiledikleri için önem taşırlar.

Koruyucu diş hekimliği, çocuğunuzun düzenli hekim kontrolü altında olması, doğru diş fırçalama ve beslenme alışkanlığını kazanması ile onun bir ömür boyu sağlıklı dişlere sahip olmasını sağlar. Diş sağlığında süt dişlerinin de önemi büyüktür. İyi korunmamış süt dişleri çürüyerek ağrılara sebep olur. Erken kaybedildiğinde ise daimi dişlerin çapraşık çıkmasına yol açar. Bu nedenle en doğrusu, çocuğunuzun süt dişleri çıktığı dönemden itibaren kontrollere başlamaktır.

Flor uygulamaları: Flor sudan veya yediğimiz pek çok gıdadan alabildiğimiz doğal bir mineraldir. Son yıllarda yapılan araştırmalar ise yüzeysel flor uygulamalarının daha önemli olduğunu göstermiştir. Mineyi oluşturan kristal yapı, yüzeye uygulanan florun etkisiyle aside daha dirençli hale gelmektedir. Böylece diş çürüklerinin oluşumu engellenmiş olur. Yüzeysel flor uygulamaları 3 yaşından itibaren başlanabilen ve her 6 ayda bir tekrarlanması gereken basit, acısız bir işlemdir. Birkaç dakika süren bu işlem sonrasında çocuğunuzun dişlerinin yüzeyinde depolanan flor, dişleri çok daha sağlıklı ve güçlü yapacaktır.

Çocuk diş hekimliği (Pedodonti) bebeğin anne karnındaki yaşamında süt dişlerinin gelişmesini ve kireçlenmesini etkileyen faktörlerden başlayıp, doğum sonrası; bebeklerde diş sürmesi, diş sürmesini etkileyen faktörler, daimi dişlerin gelişimi-kireçlenmesi ve sürmesini inceleyen, çocukların süt ve daimi dişlerindeki çürükleri ve bunların tedavi yöntemlerini, çocuk hastaların ağız-diş sağlığını ve bunların koruma metotlarını ele alan, koruyucu diş hekimliğinin temelini oluşturan bir bilim dalıdır.

En önemli koruyucu çocuk diş hekimliği uygulamaları ise şöyledir;

Fissür örtücüler: Dişlerin çiğneyici yüzeyleri girintili çıkıntılıdır. Bu bölgeler oldukça dardır ve gıdaların sıkışıp temizlenememesi nedeniyle genellikle çürüklerin başladığı yerlerdir. Bu bölgelerdeki gıda ve mikroorganizma birikimini ve buna bağlı olarak çürüğü önlemek amacıyla, bu bölge tam olarak temizlenir ve fissur sealant dediğimiz akıcı dolgu bu bölgeye uygulanır. Işık ile sertleştirilir ve fazlalıkları düzeltilerek cilalanır. Bu işlem sayesinde tüm çürüklerin yaklaşık %70 ini oluşturan çiğneyici yüzey çürüklerinden korunmak mümkün olur. Normal şartlarda uzun yıllar kullanılabilmekle birlikte özellikle buz çiğneme ya da diş gıcırdatma gibi alışkanlıkları olanlarda sık sık kontrol edilmelerinde fayda vardır. Önemli bir nokta kalıcı dişler sürmeye başladıktan kısa bir süre sonra yaptırmanın (1–2 sene içinde)daha iyi olacağıdır. Çünkü süre uzadıkça çürük oluşma ihtimali artar ve fissur sealant yerine dolgu yapmak gerekebilir.

Yer tutucular: Herhangi bir nedenden dolayı erken kaybedilmiş süt dişlerinin yerlerini korumak için yapılan hareketli yada sabit apareylere yer tutucu denir. Süt dişlerinin erken kaybedilmesi fonksiyon ve estetik sıkıntıların yanında bir takım gelişimsel sorunlara da neden olmaktadır. Süt dişleri sürecek olan daimi dişler için rehberlik etmektedir eğer zamanından önce kaybedilirlerse daimi dişler rast gele bir biçimde sürecek ve çapraşıklıklar oluşacaktır.

Çürük dişlerin tedavisi: Çocuklarda doğru beslenme alışkanlığı ve doğru diş fırçalama tekniği ile diş çürüklerini engellemek mümkündür. Bütün bunlara rağmen yine de çürükler oluşmuşsa; çürük kısımlar temizlenip, dolgu maddesi ile tedavisi yapılır. Aşırı harap olmuş, dolgu yapılamayacak dişlerde ise dişlerin çekilmemesi için üzeri ‘cap’ denilen özel malzeme ile örtülerek ağızda tutulması sağlanır.

Bazı durumlarda çürük, dişin iç kısmındaki canlı (sinir-pulpa) dokuya kadar ilerler. Dişin köklerinden çene kemiğine ulaşan iltihabi bir durum meydana gelir. Çocuğun yüzü şişer, şiddetli ağrısı vardır ve bu dişi ağızda tutmak çocuğun sağlığı açısından doğru değildir. Bu durumda diş buradan çıkartılır. Özellikle bu bir süt dişi ise ve alttan gelen daimi dişin sürme zamanı çok yakınsa hiç bir mahsuru olmayan bir işlemdir. Daimi dişin sürme zamanı yakın değilse mutlaka çekilen dişin yerine bir yer tutucu aparey yapılmalıdır. Kalıcı bir dişte ise çekim işleminden önce bu karar defalarca gözden geçirilmeli ve gerçekten yapılacak hiçbir şey kalmadığı durumlarda çekim düşünülmelidir.

Yasemin CANİK
Diş Hekimi

Bu yazı 2078 kere okundu.
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak

YAZAR HAKKINDA

Facebookta bizi bulun